Anasayfa » Bilinmeyen Gerçekler » Şeker Hastalığı (Diyabet) için En Zararlı 10 Gıda

Şeker Hastalığı (Diyabet) için En Zararlı 10 Gıda

Diyabet, en yaygın hastalıklardan biridir ve gün geçtikçe daha fazla insanı etkilemektedir. Uluslararası Diyabet Federasyonu istatistiklerine göre;

  • 2015 yılında, dünyadaki her 11 yetişkinden 1’i diyabet hastası (415 milyon kişi).
  • Bu hastaların % 46,5’i kendisinin şeker hastası olduğunu bilmiyor.
  • Tüm dünyadaki sağlık harcamalarının %12’si şeker hastalığı için harcanıyor.
  • Her 7 yeni doğan çocuktan 1’i gebelik şekerinden etkileniyor.
  • Şeker hastalarının %75’i düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşıyor.
  • Dünyada 542,000 çocuk Tip 1 diyabet hastası.
  • Her 6 saniyede 1 kişi şeker hastalığından hayatını kaybediyor. (yılda 5 milyon kişi)

Bu istatistikler belki ürkütücü, ancak ne yazık ki verilere göre bu rakamlar önümüzdeki yıllarda daha da artacak.

Diyabet, kişinin kanında yüksek seviyede glikoz bulunmasından kaynaklı metabolik bir hastalıktır. Kandaki şeker oranının yükselmesi, ya insülin üretim eksikliği (Tip 1 diyabet) ya da vücudun insülin direnci (Tip 2 diyabet) nedeniyle oluşur.

Şeker hastasıysanız, kan şekeri seviyesini kontrol altında tutmanız önemlidir. Aksi takdirde, gözlerinizden parmaklarınıza kadar vücudun farklı bölümlerini ve organlarını etkileyebilir.

Beslenme, şeker hastalığının kontrol altında tutulmasında önemli bir rol oynamaktadır. Şeker hastalığının riskini azaltmaya ve kan şekerini kontrol altında tutmaya yardımcı olan bazı gıdalar vardır. Öte yandan, bazı gıdalar var ki; şeker hastalığına davetiye çıkarıyor ve zaten şeker hastası iseniz durumu çok daha kötüleştiriyor.

İşte şeker hastalarının yememesi gereken ve şeker hastalığından korunmak için fazla tüketilmesi önerilmeyen 10 gıda:

1. Beyaz Ekmek

Beyaz ekmek, Türkiye’de kahvaltıda ve yemeklerde vaz geçilmez unsurdur. Özellikle kahvaltı ve öğlen yemeklerini ekmeksiz hayal edemiyorsunuz değil mi?

Beyaz ekmek, lif ve besin maddelerinden yoksun rafine undan yapılır. Aslında, beyaz ekmek kötü bir karbonhidrat gıdası olarak kabul edilir, bu da boş kalorisi olduğu ve vücutta çabucak emildiğini gösterir. Ekmekten emilen besinler, kan şekerini etkileyen insülin salınımını hızla tetikler.

Türkiye Diyabet Vakfı (TDV), beyaz ekmek yerine kepekli ekmek ya da % 100 tam buğday ekmeği tüketilmesini öneriyor. Tam buğday ekmeğinde bulunan yüksek lif içeriği kan şekerinin yükselmesini önler.

  • Bu nedenlerden, beyaz ekmeği mümkünse hiç tüketmeyin
  • Yemek yerken karnınızı ekmekle doyurmayın (ekmek tüketimini azaltın)
  • Kepek ekmeği veya tam buğday ekmeği tercih edin.

2. Şeker Yüklü Kahvaltılık Tahıllar

Sabah işe gidenler genellikle kahvaltı yapmak için zaman bulamazlar. Bunun yerine bir kâse tahıl gevreği yemeyi tercih edenler çok fazla.

Fakat birçok kahvaltılık tahıl, hızlı sindirilen karbonhidratlar ve şeker ile yüklüdür ve bu onları glisemik indeksi (GI) yüksek hale getirir. Böyle bir tahıl gevreği yediğinizde, vücudunuz hızla sindirir, bu da hızla kan şekeri seviyenizi yükseltir.

Ayrıca, bu gevreklerin birçoğu besin maddeleri bakımından fakir ve boş kalori yüklüdür.

Ancak, tüm tahıllar aynı kötü maddelerle üretilmez. Düşük Glisemik İndeksli tahıllar daha yavaş sindirilir ve yemeklerden sonra şeker yükselmesini en aza indirir.

Sabahları sağlıklı kahvaltılıklarla (peynir, zeytin, bal vs.) kahvaltı yapmaya özen gösterin. Ancak buna vakit bulamıyorsanız, çelik kesme yulaf ezmesi, yulaf kepeği, karabuğday (greçka), buğday kepeği, arpa ve diğer sağlıklı tahılları tercih edin.

3. Yağlı Etler

Yağlı etler, şeker hastalığı olanlar ve hastalık riski taşıyanlar için iyi değildir.

2014 yılında yapılmış bir araştırmada; et tüketiminin Tip 2 diyabet riski ile bağlantılı olduğu tespit edilmiş. Et yerine başka besinler tüketebilirsiniz. Özellikle şeker hastalığı riski yüksek kişilerde bunu yapmanın çok faydası olacaktır.

Buna ek olarak, yağlı etlerde vücutta iltihap oluşturan ve çeşitli yan etkilere yol açan yoğun miktarda doymuş yağ vardır.

Doymuş yağ kolesterol düzeylerini yükselterek kalp hastalığı riskini artırır. Diyabet hastaları zaten kalp hastalığı riski altındalar. Bu yüzden şeker hastaları ve hastalık riski olanlar yağlı et yememelidir.

Doymuş yağ alımını azaltarak, kalp krizi veya felç riskini azaltabilirsiniz. Şeker hastalığından korunmak isteyen kişiler et (özellikle yağlı et) tüketimini azaltmalıdır.

  • Dolayısıyla,
    Kıyma çektirirken yağsız kıyma isteyin,
  • Tavuk ve balıkların derisiz kısımlarını yiyin.
  • Parça etlerin de yağlı kısımlarını yemeyin. Yağsız protein alımına özen gösterin.

4. Asitli İçecekler (Kola, Gazoz vs.)

Tatlandırılmış gazlı içecekler Türkiye genelinde oldukça fazla tüketilir ancak yüksek şeker ve kalori içeriği nedeniyle şeker hastaları için çok zararlıdır.

Şekerli içeceklerin düzenli tüketilmesi, Tip 2 diyabet, kalp rahatsızlığı ve diğer kronik hastalıklara adeta davetiye çıkarır.

Yine 2010 yılında yapılan bir araştırmaya göre; şekerli gazlı içeceklerin fazla tüketilmesi, hem obeziteye, hem de metabolik sendrom ve Tip 2 diyabet hastalığına yol açabilmektedir. Kola gibi asitli şekerli içecekleri günlük olarak tüketen insanların Tip 2 diyabet olma riski, ara sıra içenlere göre % 26 daha fazla.

Yapılan birçok araştırmada şekerli içeceklerin şeker hastalığına yol açtığı iddia edilmiştir. Bununla birlikte, kesin biyolojik mekanizmalar halen belirsizdir.

Kan şekerini kontrol altında tutmak veya kilonuzu korumak istiyorsanız, kola, gazoz ve diğer şekerli içeceklerden kaçınmalısınız. Bunun yerine, yeşil çay gibi sağlıklı içecekleri tercih edin.

5. Hazır Meyve Suları

Hazır meyve suları, yemeklerin yanında iyi gidebilir ve sıcak günlerde serinletebilir. Fakat, bu meyve sularının büyük bir çoğunluğu şeker deposudur ve şeker hastalığına yakalanma riskinizi artırır.

Beslenme ve sağlık uzmanlarına göre, hazır meyve sularının birçoğu besin değeri taşımıyor. Üstelik, kan şekerini yükselttiği gibi aşırı ve dengesiz kilo almaya neden olan yapay tatlandırıcı içerirler. Her iki faktör de diyabet komplikasyonlarını kötüleştirebilir.

Uzmanlar, yeşil yapraklı sebzeler ve taze meyve tüketenlerin şeker hastası olma ihtimallerinin daha düşük olduğunu söylüyor. Özellikle hazır meyve suyu tüketen kadınların daha büyük risk altında olduğunu da söylüyorlar.

Tip 2 diyabet hastalığını önlemek için yapay tatlandırıcı veya şeker bulunan kutu meyve suyu gibi içeceklerden uzak durulması gerekiyor.

Hazır meyve suları, gazoz, kola ve diğer sağlıksız içecekler yerine; evinizde kendiniz meyve sıkacağı ile meyve suyu hazırlayın ve için. Elma, çilek, kiraz, greyfurt, üzüm, kivi ve portakal gibi düşük GI değeri (55’den az) olan bütün meyveleri tercih edebilirsiniz.

6. Beyaz Pirinç

Beyaz pirinç, ülkemizde çok yaygın olarak tüketilen bir gıdadır. Ancak aşırı işlendiği için, beyaz pirinç şeker gibi etki yapabiliyor.

Yüksek GI değerine sahiptir ve lif ve magnezyum gibi besin maddelerinden yoksundur. Ne kadar beyaz pirinç yerseniz, Tip 2 diyabet riskiniz o kadar yüksek olur ve kan şekerini dengede tutmanız o kadar zorlaşır.

Yapılan araştırmalarda; beyaz pirinç yerine esmer pirinç ve tam tahılların tüketilmesinin, Tip 2 diyabet riskini azaltabildiği tespit edildi. Uzmanlar, karbonhidrat kaynağı olarak pirinç ve işlenmiş ürünler yerine tam tahıllar tüketmenin, Tip 2 diyabeti önlemede yardımcı olduğunu söylüyor.

Beyaz pirinç yerine, lif içeriği yüksek esmer pirinç ya da yabani pirinç tercih edin. Bu, glikozun emilimini yavaşlatır ve kandaki şeker oranını dengede tutar.

7. Patates ve Kızartma

Düzenli olarak patates tüketimi (pişmiş, haşlanmış veya kızartılmış) şeker hastalığı olan insanlar için zararlıdır.

Bunun nedeni, patatesteki nişastanın bağırsaklarda hızla parçalanan uzun glikoz dizilerinden oluşmasıdır. Nişasta kana emildiğinde, kan şekerinde ani bir yükselmeye neden olur.

Patates kızartması; sadece yağ, kalori, karbonhidrat ve sodyum almanızı sağlar. Hatta çoğu kızarmış gıda, damar tıkanıklığına neden olan doymuş yağ ile doludur.

Patatesin, özellikle de patates kızartmasının daha fazla tüketilmesi, her kilodaki insan için şeker hastalığı riskini artırıyor. Patates yerine tam tahılların tüketilmesi, bu riski en aza indiriyor.

Patates ve kızartması yerine, nişastalı olmayan sebzeleri veya düşük GI değerine sahip fırında pişmiş tatlı patatesleri tercih edin.

8. Şerbetli Tatlılar ve Gofret Gibi Tatlı Ürünler

Bazen dışarıdan satın aldığınız, bazen de evinizde yaptığınız tatlılar yemek sonrası veya çay keyfi yaparken iyi gidiyor. Ancak farkında olmadan çok büyük miktarda şeker tüketiyoruz. Bu da şeker hastalığına yol açıyor.

Özellikle şerbetli tatlılar (baklava, kadayıf vs.) diyabet hastalığının önde gelen nedenlerindendir. Hele bir de çayınıza şeker katarak içiyorsanız, zaman sonra şeker hastası olmanız çok normal.

Marketlerde satılan, çikolata, gofret vs. ambalajlı gıdaların birçoğu da şeker deposudur. Bu tarz raf ömrü uzun ürünleri hiç tüketmemeye özen gösterin.

Bu yüzden, çaya şeker katarak içmeyin, tatlı tüketimini sınırlayın. Çay içerken şeker yerine, kuru üzüm veya bal gibi doğal tatlandırıcıları tercih edin.

9. Şekerli Meyveler

Meyveler genellikle herkes için sağlıklıdır. Çoğu meyve şeker hastaları için önerilir, ancak bunlar şeker içeriği yüksek olmayan meyveler olması lazım.

Olgunlaşmış muz, kavun gibi bazı meyveler, diğer meyvelere oranla daha fazla şeker içerir. Bu meyveleri fazla yemek şekerinizi yükseltebilir. Bu yüzden fazla tüketmeyin.

Bu meyveleri hiç yemeyin demiyoruz. Azar azar tüketin. Birçoğumuzun her gün yediği beyaz ekmek, pirinç, yapay tatlandırıcılı tatlı, gofret, bisküvi vs sağlıksız ürünlerin yanında muz ve kavun şifa deposu gibi kalır.

10. Şekerli ve Aromalı Kahveler

Şekersiz normal bir fincan siyah kahve, prediyabetik (gizli şekeri olan) bir kişi için mükemmeldir. Sorun, Starbucks vb. yerlerde içtiğiniz aromalı ve şekerli kahveler ve içeceklerdir. Bu içecekler hem sağlığa zararlı olabilir hem de yüksek miktarda kalori ve şeker içerir.

Aromalı ve şekerli içecekler şeker hastalığına yol açar

Düzenli olarak kahve içen biri iseniz dikkatli olun. Kahve tercih ederken şekersiz ve aromasız olanları isteyin veya şekersiz (az şekerli) Türk kahvesi veya şekersiz çay için.

Zaten, şeker hastaları için kahve iyi değildir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.