Vardiyalı Çalışmanın Sağlığımız Üzerindeki Etkileri

Vardiyalı Çalışmanın Sağlığımız Üzerindeki Etkileri

Arkadaşlar ülkemizdeki çalışanların çoğunun geleneksel 8’den 5’e kadar olan verimli bir çalışma programı yoktur.

Çalışma İstatistikleri Bürosunun 2004 verilerine göre ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin raporlarına göre, Türkiye’deki yaklaşık 3  milyon kişi akşam vardiyasında, gece vardiyasında, dönerli vardiyalarda veya diğer işverenin düzenlediği düzensiz programlarda tam zamanlı çalışmaktadır.

Ayrıca, Türkiye’deki birçok yetişkin haftada 50 veya daha fazla saat çalışmaktadır.

Vardiyalı çalışanlar arasında genellikle doktorlar ve hemşireler, pilotlar, köprü ve yol yapım işçileri, polis memurları ve itfaiyeciler, müşteri hizmetleri temsilcileri, yemek servisi çalışanları ve ticari taksi sürücüleri bulunmaktadır.

Nedeni ne olursa olsun, vardiyalı çalışmak veya uzun saatler boyu çalışmak sağlığınız için kötü olabilir. Sağlık risklerinden haberdar olarak, herhangi bir problemi fark ettiğiniz anda ele almak için adımlar atabilirsiniz.

İşte vardiyalı çalışmanın sağlığınız üzerindeki bazı etkileri.

1. Uykuyu Engeller

Vardiyada veya uzun saatler boyunca çalışmak, uykunuz üzerinde zararlı etkilere neden olabilir.

Her şeyden önce gece veya akşam vardiyasında çalışan insanlar günde altı saatten az uyurlar. Vardiyalı çalışanların vücudu, normal insanlara göre daha düşük seviyelerde serotonin, “iyi hissetme hormonu”  salgılar.

2009 yılında Uyku Tıbbı Kliniklerinde yayınlanan bir çalışma, geceleri vardiyalı çalışmanın uyku, uyuklama, performans ve kaza riski üzerine olumsuz etkileri olduğunu bildirmektedir.

2. Diyabet Riskini arttırır

Yapılan çalışmalar gece vardiyalarının şeker hastalığına yakalanma riskini arttırdığını bildirmektedir. Bu durum çoğunlukla vardiyalı çalışmanın insülin aktivitesi üzerindeki etkisinden kaynaklanır.

Ayrıca şeker hastalığı da, kalp krizi ve inme için ciddi risk faktörleri olan yüksek tansiyon, obezite ve sağlıksız kolesterol seviyelerine neden olur.

2011 yılında PLOS Medicine’de yayınlanan bir çalışmada, uzun süreli dönen gece vardiyası çalışmasının, kilo almaya neden olduğu, kadınlarda Tip 2 diyabet riskinde hafif bir artış yaptığını ileri sürülmektedir.

Ayrıca, vardiyalı çalışma, özellikle gece vardiyaları, diyabetli insanlar için zor olabilir çünkü yemek zamanları ve ilaç programlarıyla ilgili potansiyel zorluklara neden olabilir.

3. Obeziteye Yol Açar

Çok az uyumak ya da vücudunuzun doğal biyolojik saatine “karşı” uyuyor olmak obeziteye yol açabilir.

Science Translational Medicine’de yayınlanan bir 2012 araştırması, vücudumuzun “dahili biyolojik saati” ile tutarsız olan çok az uyku veya uyku düzeninin diyabet ve obezite riskinin artmasına neden olabileceğini bildirmektedir.

PLoS ONE’da yayınlanan bir 2015 araştırması, gece vardiyası çalışmasının vücut kitle indeksi (VKİ), bel çevresi yağlanması, kalça çevresi yağlanması ve bel-boy oranı ile anlamlı ilişki olduğunu göstermiştir.

2017 yılında yayınlanan 28 çalışma analizinde, gece vardiyası çalışmasının yüzde 29 oranında obez veya aşırı kilolu olma riskiyle ilişkili olduğunu bildirmiştir.

Bulgular Obezite Değerlendirmelerinde yayınlanmış olup, uzun süreli gece vardiyası çalışmasına uzun süre maruz kalmamak için çalışma programlarını değiştirmenin obezite riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini öne sürmektedir.

4. Kalp Sağlığını Tehdit Eder

Gece vardiyasında çalışmak kalp sağlığı için iyi değildir. Gece geç saatlere kadar çalışmak kalbinizin daha çok çalışıp daha az dinleneceği anlamına gelir.

Dahası, eğer iş yerinizde stres altındaysanız, vücudunuz, kalbiniz için zor olan kortizon hormonu salgılar. Bu da inme, koroner arter hastalığı ve daha fazla hastalıklara yakalanma riskinizi artırabilir.

Ayrıca, uyku bozukluğunuz varsa veya gece vardiyasında çalışmanızın sonucu olarak obezseniz, kalp ile ilgili sorunların riski de artar.

British Medical Journal’da yayınlanan bir 2012 araştırması birkaç çalışmayı analiz etti ve gece vardiyasında çalışmanın 2009 ve 2010’da Kanada’da meydana gelen kalp krizlerinin yüzde 7’sini, iskemik inmelerin yüzde 1.6’sını ve koroner olayların yüzde 7,3’ünü oluşturduğunu gösterdi.

Daha önce, Afrika Kalp ve Damar Hastalıkları Dergisi’nde yayınlanan 2008 tarihli bir çalışma, vardiyalı çalışmanın çeşitli nedenlerle artan kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkili olabileceğini ortaya koymuştur.

Daha sonra, JAMA’da yayınlanan bir 2016 araştırması, hemşire olarak çalışan kadınlarda, daha uzun süreli dönen gece vardiyası çalışmasının, koroner kalp hastalığı riskinde yükselmeye neden olduğunu bulmuştur.

5. Depresif Yapar

Vardiyalı çalışmanın ruh sağlığınıza da etkisi olabilir. Stres ve uyku bozukluğu, depresyon gibi duygu durum bozukluklarına katkıda bulunmada büyük rol oynamaktadır.

Vardiya çalışmasıyla ilişkili uyku bozukluğu depresyon, bipolar bozukluk ve intihar eğilimi için çok önemli bir risk faktörüdür.

Uluslararası Mesleki ve Çevresel Sağlık Dergisi’nde yapılan bir 1997 çalışmasında, depresyonun vardiyalı çalışanlar arasında vardiyalı olmayan çalışanlardan daha yüksek oranda gerçekleştiği görülmüştür. Ayrıca kadınlarda oran erkeklerden daha yüksektir.

Uluslararası Engellilik ve İnsani Gelişme Dergisi’nde 2008 yılında yapılan bir araştırmada, araştırmacılar vardiyalı çalışmanın en azından savunmasız bireylerde duygudurum bozukluklarını geliştirme ya da şiddetlendirme riskini artırabildiğini bulmuşlardır.

6. Gastrointestinal Sorunlara Neden Olur

Vardiyalı çalışma aynı zamanda gastrointestinal sağlığınız için de iyi değildir. Aslında, bulantı, ishal, kabızlık ve irritabl bağırsak sendromu (IBS) gibi bazı fonksiyonel bağırsak hastalıkları belirtilerine neden olabilir veya kötüleşebilir.

Tüm bunlar, vardiyalı çalışanların, toplam kalori alımını önemli ölçüde değiştirmelerine rağmen, çoğu zaman yemek zamanlarının ve sıklığının yanı sıra yemeklerinin içeriğini de değiştirdiği için olur. Dahası, yiyecekler genellikle soğuktur ve genellikle aceleyle yenir.

İskandinav Çalışma, Çevre ve Sağlık Dergisi’nde 2010 yılında yayınlanan bir literatür taraması, vardiyalı çalışanların artan gastrointestinal belirtiler ve peptik ülser hastalığı riski taşıdığını ortaya çıkarmıştır.

Bununla birlikte, incelenen çalışmaların çoğunda (örneğin sigara içme, yaş, sosyoekonomik durum ve diğer risk faktörleri gibi) potansiyel yanıltıcı etkilerin kontrolü yetersiz kalmaktadır.

Ayrıca reflü hastalığının (GÖRH) önlenmesi ve tedavisi için gece vardiyalı çalışma ve yaşam tarzı değişikliklerinden kaçınılması düşünülmelidir.

Henüz Yorum Yapılmamış

Tüm yorumları göster

Soru Sormak İstermisin?

error: Sizde duyun haberiniz olsun !!